Krajowe centrum ochrony radiologicznej w ochronie zdrowia

Ogólnopolska Kampania „10 dla serca”

„10 dla Serca” to dziesięć obszarów szczególnie ważnych dla profilaktyki chorób układu krążenia:

  1. optymalne ciśnienie tętnicze,
  2. optymalny poziom cholesterolu LDL,
  3. optymalny poziom glukozy we krwi,
  4. prawidłowa masa ciała,
  5. sposób żywienia,
  6. niepalenie tytoniu,
  7. niepicie alkoholu,
  8. zdrowy sen,
  9. niski poziom stresu,
  10. aktywność fizyczna.

„10 dla Serca” to ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna realizowana przez Ministerstwo Zdrowia w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 (NPChUK). Kampania została opracowana przez ekspertów Narodowego Instytutu Kardiologii – Państwowego Instytutu Badawczego i ma na celu promowanie najważniejszych zasad profilaktyki chorób układu sercowo‑naczyniowego. Kampania obejmuje liczne plakaty, ulotki, broszury, posty w mediach społecznościowych MZ, programy TV, np. w audycji „Moje Zdrowie” (TVP). Materiały dotyczą m.in. utrzymania prawidłowego ciśnienia tętniczego, zdrowego odżywiania, regularnej aktywności fizycznej, odpowiedniej ilości snu oraz działań zmniejszających poziom stresu.
Pobierz broszurę.

Dodatkowo w bezpłatnej aplikacji Moje IKP dostępne jest narzędzie, ankieta „10 dla Serca”, które pomoże pacjentom ocenić własny styl życia i poziom ryzyka chorób układu krążenia. Po wypełnieniu ankiety pacjent otrzymuje podsumowanie z informacją, które obszary wymagają poprawy, oraz wskazówki, co może zrobić, by zadbać o swoje serce.

Ankieta zwiększa świadomość zdrowotną pacjentów, co zwykle przekłada się na podejmowanie przez nich działań profilaktycznych. A to z kolei może oznaczać: mniej zaawansowanych przypadków chorób sercowo-naczyniowych, większe zaangażowanie pacjentów w dbanie o siebie, lepsze przygotowanie do wizyty lekarskiej i bardziej świadome pytania, odciążenie systemu ochrony zdrowia.




Obszary, których kontrola jest istotna w zmniejszaniu ryzyka chorób układu krążenia oraz model oceny ryzyka zgonu zostały opracowane na podstawie analizy badań Wieloośrodkowego Ogólnopolskiego Badania Stanu Zdrowia Ludności (WOBASZ), programu monitorowania sytuacji epidemiologicznej w zakresie chorób układu krążenia w dorosłej populacji polskiej. Jak wynika z poprzedniej edycji badania:

  • Główne przyczyny zgonów w Polsce to choroby układu krążenia (ChUK), w tym choroba niedokrwienna serca, zawał serca oraz choroby naczyń mózgowych.
  • W porównaniu do reszty Europy, polska populacja cechuje się prawie dwukrotnie wyższą umieralnością z powodu choroby niedokrwiennej serca oraz o 1,5 razy wyższą umieralnością z powodu udaru mózgu. W 2019 roku najwięcej lat życia w zdrowiu stracono z powodu chorób układu krążenia (21%), głównie z powodu choroby niedokrwiennej serca (51%), udaru mózgu (28%) oraz kardiomiopatii i zapalenia mięśnia sercowego (6%).
  • W Polsce często występują główne czynniki ryzyka ChUK, takie jak nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, zaburzenia lipidowe, otyłość i cukrzyca. Czynniki behawioralne odpowiadają za 47% zgonów oraz 35,8% utraconych lat życia w zdrowiu.
  • Najważniejsze czynniki ryzyka w Polsce w latach 1990-2019 to: palenie tytoniu, wysokie BMI oraz wysokie skurczowe ciśnienie tętnicze krwi. Wśród zgonów, głównymi czynnikami ryzyka były: wysokie skurczowe ciśnienie tętnicze krwi, palenie tytoniu oraz wysokie stężenie glukozy.
  • Wskaźniki dotyczące zgonów (20%) oraz hospitalizacji i długości życia (5%) wykazują znaczne zróżnicowanie regionalne.

Ostrzeżenie CSIRT CeZ przed nasilającą się kampanią phishingową wymierzoną w pracowników ochrony zdrowia

CSIRT CeZ ostrzega przed nasilającą się kampanią phishingową wymierzoną w pracowników ochrony zdrowia. Atakujący podszywają się pod system e-zdrowie (P1) i próbują wyłudzić dane logowania do platformy. Zjawisko obserwują również inne zespoły bezpieczeństwa.

Jak wygląda atak

  1. Odbiorca otrzymuje fałszywy sms. W tej wiadomości znajduje się informacja o rzekomych problemach z kontem w systemie e-zdrowie i sugestia, że konieczna jest natychmiastowa weryfikacja poprzez link załączony w treści wiadomości.
  2. Po kliknięciu odbiorca trafia na fałszywą stronę imitującą panel logowania do systemów, z których personel medyczny korzysta w celu uzyskania dostępu do platformy P1.
  3. Strony phishingowe są przygotowane tak, aby wizualnie jak najwierniej odtwarzać prawdziwe ekrany logowania. Znajdziemy tam komunikaty o rzekomej aktualizacji danych oraz o możliwości usunięcia konta w ciągu kilku dni, jeśli użytkownik nie potwierdzi swoich danych.
  4. Po zalogowaniu się na fałszywą stronę atakowany przekazuje cyberprzestępcom swoje dane, a konsekwencje mogą być opłakane.

W ostatnim czasie zidentyfikowano między innymi fałszywe domeny:

  • p1-zdrowie[.]eu
  • GabinetLekarski[.]info
  • e-zdrowle[.]pl
  • Gablnet[.]pl
  • E-ZDROWIE.GABlNET[.]PL

Skala kampanii wskazuje jednak, że podobnych adresów może być znacznie więcej.

Dane logowania do systemów dostępowych używanych przez pracowników ochrony zdrowia są wyjątkowo cennym celem dla cyberprzestępców.




Jakie są potencjalne konsekwencje udostępnienia danych

Konsekwencje mogą być poważne i obejmować m.in.:

  1. Wystawianie fałszywych e‑recept, e‑skierowań i innych dokumentów

Dostęp do konta pracownika ochrony zdrowia umożliwia generowanie dokumentów medycznych, które następnie będą traktowane przez system jako wystawione przez prawidłowo uwierzytelnioną osobę. Niesie to za sobą ryzyko nadużyć, a nawet konsekwencji prawnych dla poszkodowanego użytkownika.

  • Próby wykorzystania tych samych danych w innych systemach

Po przejęciu loginu i hasła cyberprzestępcy mogą stosować tzw. password spraying, czyli spróbować użyć przechwyconych poświadczeń w wielu innych miejscach. Z doświadczeń CSIRT CeZ oraz partnerów wynika, że wciąż część użytkowników stosuje te same hasła w różnych usługach, co dodatkowo zwiększa skalę zagrożenia.

  • Ryzyko wykorzystania systemu do dalszych ataków

Dostęp do konta pracownika ochrony zdrowia może zostać użyty do dalszych nadużyć, w tym prób ataków na powiązane systemy czy platformy.

Jak się chronić

Uważnie sprawdzaj nadawcę SMS-ów.

Pamiętaj! System e-zdrowie nie wysyła SMS-ów z prośbą o weryfikację konta poprzez linki w wiadomości.

Nie klikaj w odnośniki z wiadomości SMS lub e-maili.

Zawsze loguj się do systemów tylko przez oficjalne adresy i aplikacje. Nigdy nie podawaj danych logowania na stronach otwieranych z linków w wiadomościach.

W przypadku dodatkowych pytań lub potrzeby wsparcia, pozostajemy do Państwa dyspozycji pod adresem: info@nullcsirt.cez.gov.pl.


Narażenie na promieniowanie: PAA o radonie

Czym jest radon? Jaki ma wpływ na nasze zdrowie? Jak zmierzyć jego stężenie i jak się przed nim chronić? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań dostarcza, prowadzona przez Państwową Agencję Atomistyki od 2021 r., kampania „Poznaj radon”: https://www.gov.pl/web/poznajradon

Jej celem jest przekazanie rzetelnej, aktualnej i specjalistyczne wiedzy o radonie, a tym samym zwiększenie świadomości społecznej na ten temat.

Bogatą ofertę informacyjną kampanii uzupełniło ostatnio obszerne, 60-stronicowe opracowanie pt. „Radon w budynkach”, stanowiące dodatek do biuletynu „Bezpieczeństwo Jądrowe i Ochrona Radiologiczna”. To kompleksowe i przystępne źródło wiedzy dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć zagrożenia związane z radonem i obowiązujące przepisy.

Zachęcamy do lektury!


Zmiana rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2021 r. (dot. procedur wzorcowych oraz procedur szczegółowych)

Informujemy, że na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie formy i szczegółowego zakresu wzorcowych medycznych procedur radiologicznych dla standardowych ekspozycji medycznych oraz szczegółowych medycznych procedur radiologicznych (Dz. U. poz. 1839), termin dostosowania przez jednostki ochrony zdrowia opracowanych w tych jednostkach szczegółowych medycznych procedur radiologicznych, o których mowa w art. 33f ust. 1 ustawy – Prawo atomowe, do zakresu wynikającego z przepisów rozporządzenia został przedłużony do dnia 30 czerwca 2027 r.

Przepisy wprowadzające tę zmianę wchodzą w życie z dniem 23 grudnia 2025 r.

Pobierz


Udział delegacji Krajowego Centrum w konferencji IAEA

W dniach 8 – 12 grudnia 2025 roku w siedzibie Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA) w Wiedniu odbyła się konferencja „Radiation Protection in Medicine: X Ray Vision”, w której uczestniczyli przedstawiciele Krajowego Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia: Dyrektor Dariusz Kluszczyński, Zastępca Dyrektora Adam Grabowski oraz Karolina Kacprzak, Specjalista w Dziale Dozymetrii.



W trakcie konferencji zostało poruszonych wiele tematów dotyczących ochrony radiologicznej w medycynie, m.in. związanych z uzasadnieniem stosowania promieniowania w praktyce klinicznej, ochroną radiologiczną pacjentów i personelu w różnych modalnościach diagnostycznych, terapeutycznych i w procedurach interwencyjnych, a także wzmacnianiem kultury bezpieczeństwa radiologicznego w opiece zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem działań podjętych zgodnie z „Bonn Call for Action”.


Krajowe Centrum wzięło udział w sesji plakatowej odbywającej się w trakcie wydarzenia. Dyrektor Kluszczyński zaprezentował poster pt. „Rozkład płci i wieku pacjentów w radiologii interwencyjnej w Polsce w latach 2019 – 2023” (oryg. “Distribution of gender and age in interventional radiology in Poland, 2019 – 2023”).


Top